Bảo hiểm vận tải đường biển là gì? phân loại rủi ro và tổn thất

Vận tải biển là phương tiện thông dụng nhất để giao thương giữa các nước với ưu điểm như: giá rẻ, an toàn, đáp ứng được số lượng hàng hóa lớn, hàng cồng kềnh,…Tuy nhiên, dù an toàn đến mấy nhưng vì thời gian vận chuyển lâu và phải băng qua vùng biển xa bờ nên sẽ có nhiều rủi ro không thể tránh khỏi do thiên nhiên và con người. Do đó, doanh nghiệp nên mua bảo hiểm đối với những đơn hàng có giá trị cao để không bị tổn thất nhiều trong trường hợp không may.

Dưới đây là phân loại một số rủi ro và tổn thất trong vận tải đường biển. Mời các bạn xem qua!

Ba loại rủi ro

Rủi ro thông thường

Rủi ro thông thường bao gồm: Va đập,mắc cạn, cháy, chìm đắm, mất mùi, hàng bị mất tích, vấy bẩn, rách, vỡ, bẹp, cong vênh, hấp hơi, lây hại, hành vi ác ý, trộm, cướp, móc cấu, nhiễm nước mưa.

Những loại rủi ro này nằm trong danh sách được bảo hiểm chi trả.

Rủi ro có bảo hiểm riêng

Là rủi ro đặc biệt và phi hàng hải như đình công, chiến tranh. Đây là những gói bảo hiểm riêng, chỉ có khi được mua thêm.

Với trường hợp khách hàng chỉ mua bảo hiểm thông thường thì công ty bán bảo hiểm sẽ không chịu trách nhiệm cho những rủi ro này.

Rủi ro loại trừ

Bao gồm: lỗi cố ý của người được bảo hiểm, lỗi nội tỳ và ẩn tỳ, tàu đi lệch hướng và không đủ khả năng đi biển, chủ tàu mất khả năng tài chính, buôn lậu, hàng hóa bị tịch thu.

Những loại rủi ro này sẽ không được đền bù bảo hiểm trong bất kỳ trường hợp nào

Các loại tổn thất thường gặp trong vận tải biển

Căn cứ vào mức độ và quy mô của tổn thất

Tổn thất toàn bộ

Trường hợp hàng hóa bị thiệt hại 100%, không còn giá trị sử dụng.

– Loại 1: Tổn thất toàn bộ ước tính

Là tình huống hàng hóa rơi bị tổn thất toàn bộ thực sự hoặc là những chi phí sửa chữa tàu và vận chuyển hàng hóa đến nơi bằng hoặc cao hơn giá trị thực của hàng hóa được vận chuyển.

Đối với trường hợp bị tổn thất toàn bộ ước tính, doanh nghiệp có thể từ bỏ hàng hóa. Tức là từ bỏ mọi quyền lợi liên quan đến hàng hóa hoặc là sự tự nguyện của người sử dụng bảo hiểm chuyển quyền sở hữu hàng hóa cho người bảo hiểm để đòi bồi thường toàn bộ.

Muốn làm thủ tục từ bỏ lô hàng cần hoàn tất các quy định sau:
– Làm đơn Tuyên bố từ bỏ hàng hóa ( notice of abandonment ) để gửi cho bên bán bảo hiểm vận tải.
– Quyết định từ bỏ hàng hóa chỉ có hiệu lực khi hàng hóa đang được vận chuyển và chưa bị tổn thất toàn bộ thực sự.
– Khi văn bản từ bỏ hàng hóa đã được sự đồng thuận của bên cung cấp bảo hiểm thì sẽ không được thay đổi, quyền sở hữu hàng hóa sẽ thuộc về người cung cấp bảo hiểm và người sử dụng bảo hiểm được đòi bồi thường toàn bộ.

– Loại 2: Tổn thất toàn bộ thực sự

Sự cố hàng hóa bị hỏng hoàn toàn, không còn giá trị sử dụng và bị biến đổi hình dáng, hoặc người sử dụng bảo hiểm bị mất quyền sở hữu với hàng hóa đó.

Có 2 trường hợp cho tổn thất loại này là: người sử dụng bảo hiểm bị mất khả năng sở hữu hàng hóa vì lý do hàng mất tích hoặc tàu bị chìm. Hoặc do hàng hóa đăng ký bảo hiểm bị cháy, nổ, bị thối do ngấm nước (đối với nông sản khô).

Tổn thất bộ phận

Là trường hợp chỉ bị thiệt hại số lượng nhỏ trong tổng đơn hàng. Ví dụ đơn hàng 10 tấn chỉ bị thiệt hại 2 tấn.

Căn cứ vào quyền lợi và trách nhiệm

Tổn thất chung

Thiệt hại với mục đích cứu tàu, cước phí và hàng hóa trên tàu để không phát sinh thêm tổn thất chung cho cả bên vận chuyển và chủ hàng.

Có 2 loại tổn thất chung:

– Hy sinh tổn thất chung: là những phần thiệt hại hoặc tổn thất về chi phí do hậu quả của một hành động nhằm mục đích cứu tàu.

– Chi phí tổn thất chung: Là chi phí phải trả cho bên thứ ba trong việc cứu hàng, tàu, cước phí thoát nạn và chi phí tiếp tục cuộc hành trình. Bao gồm: Chi phí ra vào cảng dọc đường, chi phí lưu kho ngắn hại, chi phí sửa chữa tạm thời cho những hư hại của tàu, chi phí cho nhiên liệu phát sinh.

2. Tổn thất riêng

Là loại tổn thất của từng loại quyền lợi do thiên tai, tai nạn bất ngờ. Ví dụ, trên đường chở hàng sang Mỹ thì vô tình bị sét đánh trúng làm hỏng hàng hóa của chủ hàng B, thì trường hợp này anh B phải tự chịu trách nhiệm cho thiệt hại hoặc thanh toán với công ty bảo hiểm. Chủ tàu sẽ không chịu trách nhiệm trong trường hợp này.

Xem thêm